Κυριακή, 14 Δεκεμβρίου 2008

Ο "ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ", Ο ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

Την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2008, η αθηναϊκή εφημερίδα "Ελεύθερος Τύπος" κυκλοφόρησε με ένα εντυπωσιακό πρωτοσέλιδο, όπου σε κατάμαυρο φόντο δημοσίευε με τεράστια λευκά γράμματα, εντός εισαγωγικών μάλιστα, ένα υποτιθέμενο μεταφρασμένο χωρίο από ρητορικό λόγο του Ισοκράτη, χωρίς κανένα άλλο στοιχείο, παρά μόνον τη χρονολογία γέννησης και θανάτου του Αθηναίου ρήτορα (436 - 338 π.Χ.).

Όμως, το συγκεκριμένο χωρίο δεν ήταν κατ' ουσίαν μεταφρασμένο, αλλά εντέχνως παραποιημένο, όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει ο καθένας που διαθέτει την ελάχιστη έστω γνώση της αρχαίας Ελληνικής. Πρόκειται δε, για την παράγραφο 20 του "Αρεοπαγιτικού", ενός συμβουλευτικού λόγου που γράφτηκε στα χρόνια του Α' Συμμαχικού πολέμου (358/7-355 π.Χ.), ο οποίος ξέσπασε μεταξύ των Αθηναίων και των νήσων που αποστάτησαν από την Αθηναϊκή συμμαχία (Ρόδος, Κως και Χίος).

Στο προκείμενο χωρίο, λοιπόν, ουδέν αναφέρεται περί αυτοκαταστροφής της Δημοκρατίας ή περί κατάχρησης του δικαιώματος της ελευθερίας κλπ., πράγματα που προφανώς επινόησε η εν λόγω εφημερίδα, για δικούς της άγνωστους (;) λόγους. Σημασία, όμως, έχει ότι κατ' αυτόν τον τρόπο αλλοίωσε το κείμενο και, με τη γνωστή και πολύ επικίνδυνη (για κάθε δημοκρατικό καθεστώς) μέθοδο της "μισής αλήθειας", παραπληροφόρησε και παραπλάνησε τους αναγνώστες της και δη τους Έλληνες πολίτες.
Κι αν θέλουμε να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, με τούτη την ενέργειά της κατάφερε η εφημερίδα να δημιουργήσει τη στρεβλή εντύπωση πως οι πρόσφατες επεισοδιακές διαδηλώσεις της Αθήνας οφείλονται συνολικά σε κατάχρηση της δημοκρατίας εκ μέρους των κακών πολιτών, τους οποίους ακόμα και ο λαμπρός ρήτορας Ισοκράτης προνόησε να καταδικάσει, πριν από σχεδόν 2400 χρόνια!
.
Θα ήθελα εδώ να σημειώσω ότι η αφορμή να ασχοληθώ με τούτο το θέμα ήταν η παράκληση ενός πολιτειακού παράγοντα να ψάξω μήπως και μπορέσω να βρώ το αρχαιοελληνικό πρωτότυπο που αντιστοιχεί στο κείμενο του "Ελεύθερου Τύπου", ώστε να τα κορνιζάρει το ένα πλάι στο άλλο. Έτσι, λοιπόν, διαπίστωσα έκπληκτος την προκλητική παραποίηση του αρχαίου κειμένου και την αναξιοπιστία του δημοσιεύματος της εφημερίδας.
.
Παραθέτω ακολούθως, σε δική μου μετάφραση, την παράγραφο 20 από τον "Αρεοπαγιτικό" του Ισοκράτη:
.
"Αυτοί, λοιπόν, που εκείνα τα χρόνια κυβερνούσαν την πόλη, ίδρυσαν ένα πολίτευμα που δεν αναφερόταν μόνο κατ' όνομα ως το πλέον προσιτό και μετριοπαθές, ενώ στην πράξη φαινόταν διαφορετικό για όσους ζούσαν σ' αυτό, κι ούτε βεβαίως εκπαίδευε τους πολίτες με τρόπο ώστε να θεωρούν την ασωτία δημοκρατία, την παρανομία ελευθερία, την αθυροστομία κοινό δικαίωμα και τη δυνατότητα για την τέλεση τούτων ευημερία, αλλά, απαξιώνοντας και τιμωρώντας κάτι τέτοιους, βελτίωσε και σωφρόνισε περισσότερο το σύνολο των πολιτών".
.
Είναι, ως εκ τούτου, πασιφανές ότι η εφημερίδα έχει απομονώσει και αποδώσει, με το δικό της χαρακτηριστικό ύφος, μόνο ένα τμήμα του κειμένου (με τα κόκκινα γράμματα στη δική μου μετάφραση), αφαιρώντας όλα τα υπόλοιπα και προσθέτοντας τα δικά της επινοήματα. Αυτό θα πει σεβασμός, τόσο προς τον Ισοκράτη όσο και προς τον αναγνώστη!
.
Να προσθέσω ότι και στον "Παναθηναϊκό" του (πργ. 131) ο Ισοκράτης, ανατρέχοντας και πάλι στο πρότυπο της παλαιάς δημοκρατίας των Αθηνών, αναφέρεται κατ' ανάλογο τρόπο στις έννοιες ακολασία, ελευθερία, εξουσία ό,τι βούλεται τις ποιείν, ευδαιμονία, αλλά ούτε βεβαίως και με τούτο το χωρίο είναι δυνατόν να ταυτιστεί ή να συσχετιστεί ερμηνευτικά το εφεύρημα του "Ελεύθερου Τύπου"...
.

Και να μη μας διαφεύγει ότι η κατασκευασμένη από την εφημερίδα μετάφραση δημοσιεύτηκε εντός εισαγωγικών, πράγμα που σημαίνει ότι αποδίδει επακριβώς και κατά λέξη το... πρωτότυπο!!!

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΓΡΑΠΤΗ ΑΔΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

7 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

σας παρακαλω πολυ, θα ηθελα να αναδημοσιευσω το κειμενο σας, αυριο κιολας στο 2ο Ι.Ε.Κ. Πειραια οπου ο ακτανομαστος Διευθυντης εχει τοιχοκολησει το παραποιημενο κειμενο του Ισοκρατη!

Δημητρης Μπαρσακης είπε...

Δεν είναι ο μόνος ο αξιαγάπητος διευθυντής σας που ανακάλυψε τον... Ισοκράτη του!
Χρησιμοποίησέ το ελεύθερα.

αστυάναξ είπε...

Δημήτρη μπορείς να αποδώσεις το περιβόητο απόσπασμα από τον ''πανηγυρικό'';
Εύχαριστω.

Δημητρης Μπαρσακης είπε...

Εννοείς μάλλον την παράγραφο 50 του Πανηγυρικού:

"Τοσούτον δ' απολέλοιπεν η πόλις ημών περί το φρονείν και λέγειν τους άλλους ανθρώπους, ώσθ' οι ταύτης μαθηταί των άλλων διδάσκαλοι γεγόνασιν, και το των Ελλήνων όνομα πεποίηκεν μηκέτι του γένους, αλλά της διανοίας δοκείν είναι, και μάλλον Έλληνας* καλείσθαι τους της παιδεύσεως της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας".
*"Έλληνας"(αιτ.) είναι το ορθό και όχι "Έλληνες" που εσφαλμένα αναγράφεται σε όλες τις ιστοσελίδες που είδα.

Είναι προφανές ότι ο Ισοκράτης μιλάει για την πόλη του, την Αθηναϊκή πολιτεία και όχι για το Ελληνικό έθνος. Θεωρώ επίσης σαφές ότι πρόθεσή του είναι να δείξει ότι αυτοί που δικαιούνται να χαρακτηρίζονται περισσότερο από κάθε άλλο Έλληνες είναι οι Αθηναίοι. Και ούτε λίγο ούτε πολύ, ταυτίζει την ελληνικότητα με την αθηναϊκή (αττική) παιδεία. Να το πω ακόμα πιο απλά: Οι έχοντες αττική παιδεία είναι οι κατεξοχήν Έλληνες για τον Ισοκράτη.

Σου μεταφράζω αποκλειστικά:
"Σε τόσο μεγάλο βαθμό η πόλη μας έχει ξεπεράσει τους άλλους ανθρώπους στο πνεύμα και το λόγο, ώστε οι μαθητές αυτής έχουν γίνει δάσκαλοι των άλλων, και το όνομα των Ελλήνων έφτασε να δηλώνει όχι το γένος, αλλά τη διανόηση, τόσο που να καλούνται Έλληνες μάλλον αυτοί που μετέχουν στη δική μας παιδεία, παρά αυτοί που έχουν (απλώς) κοινή καταγωγή".

ΥΓ. Εξαιτίας σου, μόλις τώρα κάθησα και ασχολήθηκα με το συγκεκριμένο χωρίο. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις βεβαίως το κείμενό μου, με αναφορά πηγής.

αστυάναξ είπε...

Δημήτρη ευχαριστώ.
δεν θα παραλείψω να αναφερθώ στην πηγή.
συνέχισε το σπουδαίο και αθόρυβο έργο σου!
με εκτίμηση:
ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΨΑΧΝΙΩΤΗΣ.

Άνθρωπος - Απάνθρωπος είπε...

Αγαπητέ, ήθελα να ψαχτώ ανάλογα για το συγκεκριμένο γνωμικό, έστησα ολόκληρο κείμενο, και μετά απο αρκετές ώρες (δες τι ώρα αφήνω το σχόλιο και θα καταλάβεις)εκεί που ήμουν έτοιμος να το δημοσιεύσω βρήκα το διαμαντάκι σου εδώ. Είναι αστείο, το κείμενο είναι σχεδόν όμοιο σε κάποια σημεία. Αν και πάντα αναφέρω πηγές και αν και ουσιαστικά αναδημοσιεύω το σχόλιο σου από τον "Πανηγυρικό", όχι μέρος του κειμένου, οφείλω να σε ενημερώσω πως το έκανα. Όπως και να έχει, σε ευχαριστώ πολύ.

Δημητρης Μπαρσακης είπε...

Να 'σαι καλά, αγαπητέ μου! - οι προειδοποιήσεις και απαγορεύσεις αφορούν μόνο στη βαρβαρότητα.